Marroninstituut Stichting Sabanapeti Archief (MSSA)

Nieuwe aanwinst voor stichting Sabanapeti:

 lees meer over het:

Schrift van Rudolf Vonkel 

 Ontstaan

Vanaf de oprichting van stichting Sabanapeti in 1970 beschikt zij over (historische) archiefstukken, audio(visueel) materiaal, gebruiks- en kunstvoorwerpen en boeken over de Marroncultuur en – geschiedenis uit Suriname, Frans-Guyana en de diaspora. De voorzitter van stichting Sabanapeti, kabiten André R.M. Pakosie, gaf in 1970 het allereerste materiaal in bruikleen aan de stichting. Vanaf eind jaren zestig van de vorige eeuw verzamelde hij niet alleen deze documenten en voorwerpen met het doel om deze te behouden voor het nageslacht, maar ook orale overleveringen legde hij vast, die ouderen uit zijn samenleving hem vertelde. Dit gebeurde in een tijd (jaren vijftig en zestig van de vorige eeuw) dat de Marrongemeenschappen - en dus ook de Marroncultuur -, onder grote druk kwamen te staan. Kabiten Pakosie zag al op zeer jonge leeftijd in dat de klassieke Marroncultuur onder invloed van het westers georiënteerde kustgebied en de kerk steeds meer verwaterde, met alle gevolgen van dien: mensen migreerden naar de stad, waar zij onderaan de maatschappelijke ladder terechtkwamen. Zij leefden (leven) in grote armoede en werden (worden) gediscrimineerd. Houtkap, goudwinning, stuwmeeractiviteiten en farmaceutische activiteiten tastten (tasten) in toenemende mate het woongebied aan van de Marrons in het binnenland. Ook de grondenrechten van de Marrons en Inheemsen worden nog steeds niet gerespecteerd. Een betreurenswaardige zaak, aangezien op deze wijze de klassieke Marroncultuur, met haar unieke kennis en vaardigheden, verdwijnt en geen houvast meer kan bieden aan Marronjongeren, hun toekomstige nazaten en anderen, die daar baat bij hebben. 

Stichting Sabanapeti ondersteunt het initiatief van kabiten Pakosie en verzamelt en documenteert nu twintig jaar alles met betrekking tot de Marroncultuur, - geschiedenis en –kunst. Inmiddels beschikt zij over een archief en documentatiecentrum en bibliotheek. Haar streven is om uiteindelijk te komen tot een museum. In september 1997 werd het archief en documentatiecentrum geopend voor geïnteresseerden. In 2006 maakte de stichting een aanvang met het voldoen aan de archiefeisen van het ICN (Het Instituut Collectie Nederland) in zover dat mogelijk is. Vanaf die tijd is zij bezig om het archief en de bibliotheek te digitaliseren.

 
Omdat stichting Sabanapeti een uit de Marronsamenleving voortkomend instituut is, heeft zij makkelijk toegang tot de unieke erfgoederen van de Marrons en weet deze ook op hun waarde te beoordelen.

Inhoud

Stichting Sabanapeti onderscheidt de volgende collecties:
 

• Privé collectie van André R.M. Pakosie. Onder andere religieuze teksten, historische documenten uit de periode 1970-1986, gedichten.
•  Privé collectie van dr. Silvia W. de Groot. Waarin tal van historische documenten uit de periode 1750 tot 1909 en filmmateriaal opgenomen is. In 2009 overleed Silvia de Groot op negentigjarige leeftijd. Omdat zij testamentair vastlegde dat stichting Sabanapeti haar hele collectie over Suriname, Afrika, Colombia en Brazilië (archiefmateriaal, boeken, kaarten, voorwerpen) na haar dood zou erven, kwam haar collectie op 29 augustus 2009 ter beschikking van de stichting.
•  Sten Pieka kunstcollectie. De Marronkunstenaar Sten Pieka (†) liet het grootste deel van zijn schilderijen en houtsnijwerk na aan zijn oudere broer André R.M. Pakosie, die deze in bruikleen gaf aan stichting Sabanapeti.
•  Thijs Ornstein collectie. Op 19 februari 2009 ontving stichting Sabanapeti van Annelies Ornstein (weduwe van Thijs Ornstein) het volledige Suriname krantenarchief van Thijs Ornstein, met daarin onder andere artikelen over zijn Geologische Mijnbouwkundige Dienst (GMD) periode in Suriname. Als geoloog was Thijs Ornstein verschillende malen betrokken bij expedities naar het binnenland van Suriname.
•  Terry Agerkop collectie. Terry Agerkop schonk stichting Sabanapeti een aantal boeken op het gebied van Afrikaanse zang en muziek. Daarnaast ontving de stichting ook van Agerkop fotomateriaal.
•  MSSA collectie. Alle collecties vallen onder de MSSA collectie (Marroninstituut Stichting Sabanapeti Archief en Bibliotheek). De totale collectie van stichting Sabanapeti is ingedeeld naar de aard van het materiaal:
  1. Bibliotheek: boeken en tijdschriften over de Marroncultuur (religie, kunst, politiek, historisch en sociaal-maatschappelijk), Suriname, Afrika, traditionele geneeswijzen en medicinale tropische planten. In 2009 is deze collectie aangevuld met een grote collectie boeken uit de nalatenschap van Silvia de Groot. De bibliotheek bevat ook een groot aantal scripties en proefschriften over de Afro-Surinaamse cultuur en geschiedenis.
  2. Archief: foto’s, dia’s, kaarten, audio(visueel) materiaal, documenten:
  Foto’s en dia’s (historisch en hedendaags), onder andere: Marronkunst,
  Marronrituelen, traditioneel Marrongezag, Marronsamenlevingen in Suriname en de diaspora, Marronorganisaties, traditionele Afro-Surinaamse gezondheidszorg, Dag van de Marrons, Personen, activiteiten stichting Sabanapeti (lezingen, cursussen, symposia, projecten, Mitimakandii Dei), uitreiking van de Gaanman Gazon Matodja Award;
  (Audio)visueel: Het archief van stichting Sabanapeti bevat een grote
  collectie ruw filmmateriaal en audiomateriaal over de cultuuruitingen van de Marrons in Suriname, Frans-Guyana en de diaspora, alsook van personen die zich inzetten of hebben ingezet voor de Marrons in de periode 1970-2010. Een deel van dit materiaal is bewerkt en is door de stichting uitgegeven;
  Archiefstukken en documenten: Onder andere organisatie en activiteiten van Fytotheek Pakosie, het Traditioneel Marrongezag in Nederland en stichting Sabanapeti (o.a.: tijdschrift Siboga, projecten, Dag van de Marrons, Gaanman Gazon Matodja Award, lezingen, cursussen etc.); Traditioneel Marrongezag in Suriname; persoonsregister; Marron-organisaties en Marronvrouwenorganisaties in Nederland en Suriname/Frans-Guyana; Afro-Surinaamse taal; Afáka; Surinaamse (Marron)politiek; grondenrechten; (Marron) historie; Afro-Surinaamse religie; (Marron)cultuuruitingen; aantasting van milieu door houtkap, goudkoorts, mijnbouw, stuwmeer (onder andere schrift van Rudolf Vonkel, een geschenk van professor Michiel van Kempen); traditionele natuur- en kruidengeneeskunde; Marronkunst; Bouterse-Brunswijk oorlog; artikelen over en door André Pakosie.
•  3. Voorwerpen (muziekinstrumenten, borduurwerk/kleding, huisraad, lichamelijke verzorging, religieuze voorwerpen, maskers, pagaaien en spelen).

Gebruikers

 
Behalve mensen met diverse culturele achtergronden nemen ook instellingen, zoals Riagg, Sociale Diensten, maatschappelijke werkers, advocatuur, Justitie en gevangeniswezen, contact op met het archief van stichting Sabanapeti. Ook studenten (universiteit, HBO, MBO), die een scriptie of proefschrift schrijven over een onderwerp, dat te maken heeft met de Afro-Surinaamse cultuur en/of religieus systeem, bellen om informatie, maken gebruik van het archief- en documentatiecentrum van de stichting of maken een afspraak met kabiten André Pakosie, die beschikt over veel orale overleveringen en kennis over de Marroncultuur en - geschiedenis.

Bereikbaarheid

 
Vanaf 1997 kunnen belangstellenden op werkdagen (behalve op donderdag) met de stichting telefonisch in contact komen (9.30 uur–17.00 uur). Zaterdag van 9.30 uur tot 16.00 uur. Informatie wordt telefonisch (030-2943402) of per e-mail verstrekt óf men maakt een afspraak om het documentatiecentrum te bezoeken.