Opgericht: 21 september 1990
|
|
André Pakosie stelt de AC/MC-samenwerkings-overeenkomst aan de kaak Door: Anouska Kock (04-06-2010. Zie ook: Abeng Central)  Ronny Brunswijk, Caprino Alendy en Desi Bouterse beklonken hun samenwerkingsovereenkomst (dWTfoto / Claudio Barker) André Pakosie, de kabiten (hoogste gezagdrager) van de Ndyuka Marrons in Nederland, heeft zijn bezorgdheid uitgesproken over het regeerakkoord tussen de A-Combinatie (AC) en de Mega Combinatie (MC).De samenwerkingsovereenkomst zal de AC, een Marron politieke partijencombinatie, in staat stellen deel te nemen aan de nieuwe coalitieregering van Suriname. Pakosie is echter van mening dat “met deze samenwerking geen enkel belang van de Marrons en de andere binnenlandse bewoners wordt gediend, al beweren de politici van de A Combinatie het tegendeel”. “Het is heel triest, dat de Marron politici in de A Combinatie nu staan te popelen om samen te werken met Bouterse", zegt Pakosie. “Dat deze Marron politici hun zelfrespect, alle ethische normen en menselijke waarden overboord gooien om alleen maar in het politieke machtscentrum te kunnen zijn, wekt sterk de indruk dat zij meer uit eigenbelang handelen dan in het belang van het volk”. De Ndyuka kabiten zegt ook dat hij het stuitend vindt dat Bouterse juist door vertegenwoordigers van de A Combinatie, een politieke partijencombinatie die nota bene gevormd is vanuit de Marrongemeenschappen, nu in het presidentieel zadel geholpen wordt. Je vraagt je af of deze A Combinatie politici wel rekening houden met de gevoelens van de nabestaanden van de mensen die tussen 1980 en 1992 tijdens het Bouterse regime de dood vonden. Hoe de Marrons, die zo geleden hebben onder het Bouterse regime, zich nu moeten voelen? Ziet het volk dat op de A Combinatie stemde dit niet als een verraad? Hij zegt verder: “Ik hoop van ganser harte dat ik ongelijk krijg, maar ik zie de toekomst van Suriname en in het bijzonder die van de gemeenschappen van het binnenland somber in. Het land gaat een zeer moeilijke tijd tegemoet. En er komt geen ontwikkeling in het binnenland, maar stagnatie. En de A Combinatie zal aan dit alles medeschuldig zijn”. ** Dit was één van de dingen die mij toen aanzette om op te komen voor de belangen van de Marrons
Kabiten André R.M. Pakosie (Foto: Roel Lugard) Een interview van Anouska Kock met André Pakosie, kabiten van de Ndyuka Marrons in Nederland. (16-5-2010. Zie ook: Abeng Central) André Pakosie werd in 1955 geboren in het dorp Diitabiki, de hoofdplaats van de Ndyuka in Suriname, in een familie van genezers en spirituele leiders. Hij is opgeleid als fyto-therapeut, een kruidengeneeskundige, en oefende aanvankelijk zijn beroep uit in zijn geboorteland, waar hij in 1980 het gezondheidscentrum Sabanapeti oprichtte. Gedwongen om Suriname te verlaten in de jaren ’80 – vanwege de oorlog tussen leden van de Marrongemeen-schappen en het militaire bewind – verhuisde hij naar Nederland. Daar heropende hij in Utrecht zijn gezondheids-centrum, nu onder de naam Fytotheek Pakosie in Utrecht. Zijn passie voor Marroncultuur bracht hij naar nieuwe hoogten met de oprichting van het Marron Instituut stichting Sabanapeti. Via zijn organisatie en het zesmaandelijkse tijdschrift Siboga, stimuleert Pakosie cultureel en historisch bewustzijn over Marrons. Ook promoot hij de rechten van Marron naties. Jaarlijks organiseert Sabanapeti een feestelijke conferentie genaamd Mitiimakandii Dei (Ontmoetingsdag). Opbrengsten uit de activiteiten van Sabanapeti gaan naar projecten voor de ontwikkeling van Surinaamse Marrongemeenschappen. André Pakosie is regelmatig geprezen voor zijn verrichtingen. Enkele jaren geleden ontving hij de Gaaman Gazon Matodja Award en werd hij eervol onderscheiden door de president van Suriname en de koningin van Nederland. 2010 is voor hem een bijzonder jaar, omdat de jaarlijkse Dag van de Marrons, welke door Pakosie is geïnitieerd en in 1974 ingesteld, dit jaar in Suriname voor het eerst een nationale feestdag zal zijn. AbengCentral nam contact op met André Pakosie om hem te vragen over zijn leven, carriere en de huidige positie van Marrons in Suriname. Klik hier voor het interview ** Julian With ** Vliegtuigcrash in binnenland Suriname, 15 mei 2010 Radioreportage over verongelukte Blue Wing vliegtuig nabij Puketi, binnenland Suriname (www.rnw.nl) ** Gaanman Gazon Matodja Award uitgereikt aan Antropologenechtpaar Richard en Sally Price
De uitreiking van de Award aan prof. Sally Price en prof. Richard Price door kabiten André R.M. Pakosie, voorzitter van het Marroninstituut stichting Sabanapeti
In Utrecht ontving het bekende antropologenechtpaar Sally en Richard Price op 25 april 2010 uit handen van kabiten André R.M. Pakosie de hoogste Marrononder-scheiding, de Gaanman Gazon Matodja Award... Uitreiking hoogste Marrononderscheiding aan antropologenechtpaar Richard en Sally Price Bekijk video op: http://www.youtube.com/ushamarhe Persbericht nominatie echtpaar Price voor hoogste Marrononderscheiding
Instituut voor Marroncultuur en –geschiedenis Postbus 3024 3502 GA Utrecht, Nederland E-mail: siboga@maroons-suriname.com Tel: 0031-30-2943402 Fax: 0031-30-2938758
Vrienden worden van Sabanapeti
SIBOGA Tijdschrift over de Marronsamenleving Siboga, tijdschrift van en over de Marrons Archief van reeds gepubliceerde artikelen
Gaanman en Asantehene, Kabiten en Omanhene. Een vergelijking van de traditionele gezagsstructuur van de Ndyuka Marrons in Suriname en van de Asante in Ghana. Lees verder: Gaanman en Asantehene nieuw*
In dit nummer van Siboga leest u over het migratieproces van de Marrons van Suriname en Frans-Guyana vanaf de 18e eeuw. U leest over de geografische spreiding van Marrons in Suriname en Frans-Guyana; de maatschappelijke en politieke ordening van de Marronsamenlevingen; het begin van het migratieproces van de Marrons; het stichten van nieuwe nederzettingen door Marrons in nieuwe woongebieden; de vestiging van Marrons in de economische centra in Suriname; het tijdelijke verblijf van Marrons in Paramaribo, dat overging in een permanente vestiging en tot slot de emigratie van Marrons naar het buitenland. Lees verder: Van trekarbeider in Suriname tot emigrant in de diaspora nieuw*
Hierin leest u over het ontstaan van de traditionele Afro-Surinaamse religie; hoe deze zich heeft ontwikkeld in het binnenland van Suriname bij de Marrons en in het kustgebied bij de Creolen. U leest ook over het verschil in existentiële perceptie van deze religie tussen de Marrons en de Creolen. Een leerrijk artikel. Lees verder: HET WINTIGELOOF VAN DE AFRO nieuw*
Het Marron traditionele gezag is een institutie die, balancerend tussen het verleden en het heden, een juiste weg moet zien te vinden naar de nieuwe tijd waarin de Marrongemeenschappen zijn beland. Deze weg zal bepalend zijn voor het voortbestaan en het verder functioneren van het traditionele gezag in de toekomst en om deze reden is het belangrijk hierover een discussie op gang te brengen. Dit artikel is dan ook bedoeld om een bijdrage te leveren aan dit debat. Lees verder: Het Marron Traditionele gezag nieuw* *** ARCHIEF OVER DE MARRONS Uniek schrift van Rudolf Vonkel Een schrift van kabiten Rudolf Vonkel van het dorp Yauyau waarin hij aantekeningen bijhield over de gedwongen verhuizing van de plaatselijke Marronbevolking ten gevolge van de bouw van de Afobakadam in Suriname. Ook hield Vonkel historische gebeurtenissen bij tot 1991. ONTWIKKELINGSPROJECTEN VAN STICHTING SABANAPETI IN (BINNENLAND) SURINAME
In 2004 ontving de plaatselijke stichting Un Gwa Soo, aan de Tapanahoni, van stichting Sabanapeti een mobiele zaagmolen en een tractor voor een houtbewerkings-project. Lees hierover: Houtbewerkingsproject in het binnenland van Suriname Hulp voor de Granman Akontoe Velanti school
Henna Guicherit (2e van rechts) met de groep vrouwen nabij Zanderij met hun cassavemolen
Henna Guicherit (1e van links) met de groep vrouwen nabij Peetoondoo met hun cassavemolen Op 2 april 2005 overleed de projectduwer en lid van de Commissie van Aanbeveling van stichting Sabanapeti, drs. Thijs Ornstein. Op 22 november 2005 overhandigde zijn weduwe, Annelies Ornstein, namens hem een legaat van € 5000,- aan de voorzitter van stichting Sabanapeti. Dankzij deze geste kon de stichting in 2008 twee vrouwenprojecten realiseren. Het betreft hier de realisatie van een Cassavemolenproject voor enkele Marronvrouwen nabij het dorp Peetoondoo (district Marowijne) en een Cassavemolenproject voor een andere groep Marron-vrouwen nabij Zanderij (district Para). Een cassavemolen is een geweldige uitkomst voor Marronvrouwen, die op hun kostgronden (akkers) cassave verbouwen om daarvan producten te maken voor de lokale markt. Lees verder: Cassavemolens voor Marronvrouwen **
De vrouwen van de vrouwenvereniging Pasensi Uman na de in ontvangstneming van hun pindadopmachine en buitenboordmotor. De vrouwenvereniging Pasensi Uman van het dorp Godoolo gelegen aan de Tapanahoni in het binnenland van Suriname ontving van stichting Sabanapeti, dankzij een subsidie van stichting HIVOS (stichting Humanistisch Instituut voor Ontwikkelingssamenwerking), een pindadopmachine en een buitenboordmotor t.b.v. haar Pindaproject. Lees hierover verder: Pinda-dopmachineproject **
Woningbouwproject stichting Sabanapeti Op 6 mei 2006 werd Suriname getroffen door hevige regenval, waardoor grote delen van het binnenland, waaronder het zuidoostelijk gelegen Tapanahoni gebied, onder water kwamen te liggen. De getroffen bewoners verloren niet alleen huis en haard, maar ook veel van hun onvervangbare cultureel erfgoed. De oogst, die van levensbelang is voor de zeer arme bevolking, ging verloren. Ook scholen, die met zeer veel moeite in het verleden ingericht zijn, liepen onder water met alle gevolgen van dien wat betreft het schoolmateriaal en -meubilair. Het in 2005, met steun van stichting Sabanapeti nieuw gesticht dorp Agidipaandasi, kreeg bij deze ramp een belangrijke opvangfunctie. Gezinnen met kinderen, wiens huizen onder water stonden, werden in het dorp Agidipaandasi opgevangen. Nadat het water zakte, wilden een aantal slachtoffers terecht niet meer terug naar hun oude dorpen die lager liggen en bij hevige regen weer onder water kunnen lopen. Hun huizen waren kapot en ook waren zij bang dat een dergelijke ramp zich nogmaals zou voordoen. Zij vroegen een bouwperceel aan in Agidipaandasi, maar ook financiële ondersteuning bij stichting Sabanapeti voor het bouwmateriaal. Dankzij subsidie van de gemeente Utrecht, SISU, Fytotheek Pakosie, stichting Gooiland Mavo (i.v.m. schoolmaterialen) en particulieren, kon stichting Sabanapeti een woning-bouwproject opstarten. Het doel was tweeledig:
Het resultaat was dat uiteindelijk het materiaal voor 20 huizen (houten bouwmateriaal, zinken dakplaten, spijkers ed.), schoolmaterialen en voedselpakketten ingekocht en verstrekt konden worden aan gezinnen die daarvoor het meest in aanmerking kwamen. Lees verder: Hulp Stichting Sabanapeti bij watersnoodramp binnenland Suriname in 2006 Computer voor Marron Vrouwen Netwerk Het Natuurvakantieoord Gaansula Legaat namens wijlen Thijs Ornstein IN MEMORIA Crematieplechtigheid Silvia de Groot Rouwadvertentie in Dagblad De Ware Tijd wereld van Marronkunstenaars verliest een veelbelovende collega Sten Pieka herdacht met expositie van zijn werken Gaanman Jan Levi van de Pamaka overleden Herdenkingsbijeenkomst gaanman Levi ** REISVERHALEN
Suriname, eindelijk, wij zijn er! Een onvergetelijke reis terug naar mijn geboorteland
05.06.2010 23:08:46
U bent
onze:
(c) 1996- 2009, ARM Pakosie/Stichting Sabanapeti Deze site is voor het laatst bijgewerkt op 05.06.2010
Welkom op de website van het Marroninstituut stichting Sabanapeti
Op deze website vindt u informatie over de Marrons uit Suriname en Frans-Guyana. U kunt ook het archief- en documentatiecentrum van stichting Sabanapeti bezoeken in Utrecht, waarin geschreven documenten en audiovisueel materiaal aangaande de Marrons toegankelijk is voor het publiek.
LET OP! Op alle op deze website gepubliceerde artikelen, teksten, foto's en videobeelden, berusten auteursrechten. In geen enkele vorm of op enige wijze mogen de op deze website gepubliceerde artikelen, teksten, foto's en videobeelden als ook audio materiaal worden overgenomen zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van Stichting Sabanapeti. REACTIES EN/OF OPMERKINGEN Heeft u een reactie of een opmerking? Mail ons dat door: ***
MARRONONDERSCHEIDING (AWARD) Wikipedia:Gaanman_Gazon_Matodja_Award Lijst van ontvangers van de Gaanman Gazon Matodja Award Gaanman Gazon Matodja Award 2009 in Utrecht uitgereikt Foto's uitreiking Gaanman Gazon Matodja Award 2009 Suriname PRODUCTIES SABANAPETI
I greet the new day: Ndyuka Maroons classical Songs and Music CD
Gazon Matodja, Surinaams stamhoofd aan het einde van een tijdperk
Leven, dood en begrafenis van gaanman Songo Aboikoni, de gaanman van de Saamaka van 1990-2003. Een videodocumentaire met historische beelden waaronder een exclusief interview met hem in 1997. In dit interview gaf hij zijn visie met betrekking tot de toekomst van zijn samenleving. Ook zijn op de video unieke beelden te zien van de begrafenis van deze gaanman van de Saamaka, die op 27 november 2003 overleed en op 1 maart 2004 begraven werd. Ook zijn er unieke beelden te zien van zijn voorganger gaanman Agbago Aboikonie. Bestelnr: D.02. Prijs: 23,50 euro per stuk (incl. verzending).
Korte documentaire van leven en dood van gaanman Oscar Charles Lafanti, de gaanman van de Matawai van 1983-2008. Een gaanman met een eigen stijl. Een videodocumentaire met historische beelden waaronder een exclusief interview met hem in 1997. In dit interview gaf hij zijn visie met betrekking tot de toekomst van zijn samenleving. Ook zijn op de video unieke beelden te zien van zijn voorganger Alfred Aboné Lafanti. Bestelnr: D.02. Prijs: 23,50 euro per stuk (incl. verzending)
Korte biografie van gaanman Jan Levi, de gaanman van de Pamaka van 1993-2008. Een videodocumen-taire met historische beelden waaronder een exclusief interview met hem in 1997. In dit interview gaf hij zijn visie met betrekking tot de toekomst van zijn samenleving. Ook zijn op de video unieke beelden te zien van zijn voorganger Cornelis Zacharias Forster. De documentaire gaat ook in het kort over het leven en de dood van de edekabiten en cultuurkenner van de Saamaka, Anikel Awagie die in dezelfde periode als gaanman Levi gestorven is. Bestelnr: D.03. Prijs: 23,50 euro per stuk (incl. verzending) KOSTELOZE ADVERTENTIES Appartementen en woning te koop aangeboden in Suriname MARRON-ONDERNEMING Phytotherapy according to the healing tradition of the Maroons Stichting Vakantie dialyse Suriname Snoepies, hier bent u tijdens uw verblijf in Paramaribo Appartementen in Suriname OVERIGEN Ontmoetingen met president Venetiaan JUBILEA De vijftigste verjaardag van André Pakosie The fiftieth birthday of André Pakosie
FOTOREPORTAGES DE MARRONSAMENLEVING HISTORIE
Foto's onthulling Marronmonument bij Dag van de Marrons in Suriname in 2006 Agbado een Afrikaanse traditie in Suriname Vijftien jaar stichting Sabanapeti MARRON TRADITIONELE GEZAG Het traditionele gezag van een Marrongemeenschap Raad van Kabiten en Basiya van de Okanisi in Nederland
Raad van Kabiten en Basiya van de Okanisi in Nederland voorziet in behoefte nieuw* TAAL Writing in Ndyukatongo, a Creole language in South America EEN SYLLABESCHRIFT VAN DE NDYUKA MARRONS  Afáka, het syllabeschrift van de Ndyuka Marrons
Door het Afáka zijn de Ndyuka Marrons het enige Creools sprekende volk, tenminste in de Amerika’s, dat een eigen schrift bezit. Da Afáka leerde een paar mensen in zijn directe omgeving het schrift waardoor deze konden lezen en schrijven. De kenners vormden een genootschap, bukuman (kenners van het Afáka), waarvan da Atumisi Afáka zelf het hoofd was, edebukuman. Alle leden van het genootschap werden in zekere mate aanhangers van de Rooms-katholieke leer. Da Afáka wilde het analfabetisme aanpakken en vooral het christendom verspreiden. Hij ging op weg naar Diitabiki om zijn plan met het hoogste gezag van de Ndyuka, de gaanman, te bespreken om uiteindelijk te komen tot een ‘Gaankuutu’, volksvergadering, waarin hij zijn plan zou voorleggen aan het volk. Terwijl hij op weg was naar de gaanman op Diitabiki, overleed hij op 8 juli 1918. Zijn opvolger, da Abena van de Beei-lo van het dorp Saayé, de eerste aan wie hij het schrift leerde, zette het werk voort. Maar ook hem is het niet gelukt het schrift verder te verspreiden. Abena’s poging stuitte op verzet van het hoogste gezag van de Ndyuka, omdat het gebruikt werd om de christelijke leer te verspreiden onder de Ndyuka. Het Afákaschrift kreeg hierdoor geen toegang tot het Ndyuka volk... Lees verder: Waarom het Afáka syllabeschrift in 1918 niet verspreid mocht worden Vijf kleinkinderen van Alufaisi krijgen Afákacertificaat CURSUS NDYUKA TONGO
Het Marroninstituut stichting Sabanapeti organiseerde van 10 januari t/m 14 februari 2010, in het gebouw van de Welzijnsstichting voor Surinamers in Tilburg (WST) een basiscursus Ndyuka Tongo (de taal van de Ndyuka Marrons uit Suriname). Het initiatief voor deze cursus kwam van Lucienda Dap. De cursus werd werd verzorgd door de voorzitter van stichting Sabanapeti, kabiten André R.M. Pakosie. Op zondag 14 februari 2010 namen de zes deelnemers het certificaat in ontvangst uit handen van de cursusleider kabiten André R.M. Pakosie. Het is het tastbare bewijs dat zij de cursus Ndyuka tongo met goed gevolg hadden doorlopen. Lees hierover verder in: Cursus Ndyuka tongo BIJZONDERE GEBEURTENISSEN
Juan Jonas eerste Marron in de Nederlandse politiek **
Koninklijke-, Presidentiële- en Hoogste Marron-onderscheiding voor André Pakosie Royal and Presidential distinctions for André Pakosie **
Koninklijke- en Hoogste Marron onderscheiding voor Kensly Vrede ** MARRON KEUKEN Een verkenning van de Ndyuka Marronkeuken NIEUWS Nieuws en Actualiteit over de Marrons
|
|
|
|
|
|
|
